گرووپی سیاسەت: لە کاتێکدا کە پنتاگۆن لە بەیاننامە فەرمییەکانیدا جەخت لەسەر "زیانی سنووردار و کۆنترۆڵکراو" دەکاتەوە، بەڵگەی مانگی دەستکرد و ڕاپۆرتەکانی دەزگاکانی ڕاگەیاندنی نێودەوڵەتی بەناوبانگ وێنەیەکی زۆر جیاواز دەخەنە ڕوو.
هێرشە مووشەکی و فڕۆکە بێفڕۆکەوانە یەکدەستەکانی ئێران لە وەڵامی ئۆپەراسیۆنەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل زیاتر بوو لە کردەوەیەکی سادەی تۆڵەسەندنەوە.
ئەوان ئۆپەراسیۆنێکی ورد و زیرەک "کوێرکەر" بوون کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییەکان و ڕادار و دەمارەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردنی هێزەکانی ئەمریکایان لە ناوچەکەدا کردە ئامانج.
ئۆپراسیۆنەکە کە لە ٣١ی ئازارەوە دەستیپێکرد، لانیکەم ١١ بنکەی گەورەی ئەمریکای لە حەوت وڵاتی ناوچەکەدا کاریگەری لەسەر دروستکرد و تواناکانی ئۆپەراسیۆنی ئەمریکای بە شێوەیەکی جددی پەکخست.
وێنەی مانگە دەستکردەکانی پلانێت لابز و ئایرباس دیفێنس، لەگەڵ ڕاپۆرتەکانی سی ئێن ئێن، نیویۆرک تایمز، بی بی سی و دیفێنس سیکیوریتی ئاسیا، دەریدەخەن کە زیانە ڕاستەقینەکان زۆر زیاتر بووە لەوەی کە پنتاگۆن ڕایگەیاندووە.
شەڕی زانیاری و سنووردارکردنی بڵاوکردنەوەی وێنەکان
بێدەنگی سەرەتایی میدیاکان تەنها بەهۆی بڵاوبوونەوەی سنووردارکردنی وێنەی مانگی دەستکرد شکێندرا. کۆمپانیای پلانێت لابس سەرەتا بڵاوکردنەوەی وێنەکانی بۆ ماوەی دوو هەفتە دواخست و دواتر بۆ ماوەیەکی نادیار بڵاوکردنەوەی وێنەی ناوچە جێناکۆکەکانی ڕاگرت. ئەم بڕیاره له سەر داوای ڕاستەوخۆی حکوومەتی ئەمریکا و به هۆی نیگەرانی له " دوژمن" درا.
ئەم سنووردارکردنە خۆی باشترین بەڵگەیە لەسەر قووڵایی و هەستیاری ئەو زیانانەی کە کەوتوون.
پشکنینی جەستەی زیانەکانی بنکەکانی ئەمریکا لە هێرشە مووشەک و فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئێران
بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە قەتەر: گورزێک لە دڵی کۆمپانیای CENTCOM
بنکەی ئاسمانی ئەلعودەید لە قەتەر کە گەورەترین بنکەی ئەمریکایە لە ڕۆژئاوای ئاسیا و بارەگای فەرماندەیی ناوەندی (سێنتکۆم) یەکێک بوو لە ئامانجە سەرەکییەکانی ئۆپەراسیۆنەکە:
- زیانێکی زۆر لە ڕاداری ئاگادارکردنەوەی پێشوەختەی AN/FPS-132 بە بەهای زیاتر لە 1.1 ملیار دۆلار کە بەشێکی سەرەکییە لە تۆڕی بەرگریی مووشەکی بالیستی ئەمریکا.
- تێکدان و زیانگەیاندن بە چەند گومەزێکی ڕادار و وێستگەی مانگیلە، بەشێوەیەکی کاتی پەیوەندییە پارێزراوەکانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و سیستەمی فەرماندەیی لە سەرتاسەری ناوچەکە تێکدا.
- ڕاپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە چەند مووشەکێک ڕاستەوخۆ بەر بەشە هەستیارەکانی بنکەکە کەوتووە.
کوەیت: بنکەی عەلی سالم
بنکەی عەلی ئەلسالم لە کوێت هەندێک لە قورسترین زیانەکانی بەرکەوتووە:
- لەناوبردنی بەرفراوانی زیاتر لە دەیان بنکەی سەربازی و پەناگەی فڕۆکە و دامەزراوەی پشتیوانی.
- ڕاپۆرتی برینداربوونی سەربازانی ئەمریکی و ڕوودانی چەند خۆکوژێکی بۆمبڕێژکراو لە لوتکەی هێرشەکەدا بەهۆی فشاری توندەوە.
فڕۆکە بێفڕۆکەوان و مووشەکەکانی ئێران توانیان بچنە ناو چینەکانی بەرگری و بنکەی بەلەمی پێنجەمی ئەمەریکا لە مەنامە بەربکەون. وێنە و ڕاپۆرتەکان زیانگەیاندن بە قوبە پەیوەندییەکان و کۆگاکان و بینا سەرەکییەکان پشتڕاست دەکەنەوە. ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز زیانەکانی سیستەمی پەیوەندی مانگی دەستکردی بە بەرچاو وەسف کردووە.
ئوردن و سعودیە: سەرکوتکردنی سەرکەوتووانەی بەرگری ئاسمانی
لەم هێرشانەدا ئێران بە وردی نەخشەی کلاسیکی سەرکوتکردنی بەرگری ئاسمانی دوژمنی جێبەجێ کرد:
- لەناوچوون یان زیانێکی زۆر گەورە بە ڕاداری پێشکەوتووی AN/TPY-2 پەیوەست بە سیستەمی بەرگری مووشەکی تێرمیناڵی بەرگری ناوچەی بەرزی بەرز (THAAD) لە بنکەی ئاسمانی مەوفەق لە ئوردن (بە بەهای چەند سەد ملیۆن دۆلار). وێنە مانگی دەستکردەکان بە ڕوونی ئەم لێدانە نیشان دەدەن.
- زیانگەیاندن بە دامەزراوەکانی سووتەمەنی و ڕادار و ئامێرەکانی بنکەی ئاسمانی شازادە سوڵتان لە سعودیە.
بنکەکانی تر
هەروەها زیان بە بنکەی ئاسمانی ئەلدەفرە لە ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی و دامەزراوەکانی ئەمریکا لە عێراق و چەند شوێنێکی دیکەی پاڵپشتی کەوتووە. بە گشتی هێرشەکان زیاتر لە سەدان ئامانجیان لە ١١ بنکەی گەورەی ئەمریکا و هاوپەیمانان کەوتووە.
پشکنینی زیانەکانی بنکەکانی ئەمریکا لە هێرشە مووشەک و فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئێران
کۆتایی سەردەمی بەرگری ڕەها
هێرشەکانی ئێران دەریخست کە تەنانەت پێشکەوتووترین و گرانترین کەرەستەی بەرگری ئەمریکاش بەرەوڕووی شەپۆلێکی یەکگرتووی مووشەکی بالیستیک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی کەم تێچووی مەترسیدارە. ئۆپەراسیۆنەکە گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە "هاوسەنگی تیرۆر" لە ناوچەکەدا هێنا و سەلماندی کە "پارێزبەندی ڕێژەیی" بنکەکانی ئەمریکا لە ڕۆژئاوای ئاسیا چیتر گەرەنتی نییە.
پشکنینی زیانەکانی بنکەکانی ئەمریکا لە هێرشی مووشەک و فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئێران
ئێران بە تێچووی تاڕادەیەک کەم، پەککەوتنی بەرچاوی لە فەرماندەیی و ئۆپەراسیۆنەکانی سێنتکۆمدا دروستکرد و ئەمریکای ناچارکرد هێزەکانی بڵاوە پێبکات و تاکتیکی ئۆپەراسیۆنەکان بەشێوەیەکی کاتی بگۆڕێت. بەڵام سەروەری تەکنەلۆژی و ئاسمانی و لۆجستی ئەمریکا هێشتا بەرچاوە و واشنتۆنیش بە هێرشی بەرفراوان بۆ سەر ئامانجەکانی ناو ئێران وەڵامی دایەوە.
لە کۆتاییدا ئەم خولەی ململانێیەکان خاڵی وەرچەرخانێکی چەمکییە. سەردەمێکی نوێ سەریهەڵداوە کە تێیدا ئامرازە ناهاوسەنگەکان (درۆن و مووشەک) دەتوانن تێچووی زۆر بەسەر زلهێزەکاندا بسەپێنن. بۆشایی قووڵی نێوان گێڕانەوەی فەرمی پنتاگۆن و ئەو واقیعانەی کە بە وێنەی مانگی دەستکرد تۆمارکراون، ڕاستییەکی دژوار ئاشکرا کردووە:
بنکە ئەمریکییەکان لە ناوچەکە لە هەموو کاتێک زیاتر لاوازن و لێکەوتەی درێژخایەنی جددی بۆ ئامادەبوونی سەربازی ئەمریکا لە ڕۆژئاوای ئاسیادا هەیە.
Your Comment