بۆچی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا لە ئێستادا بە قازانجی ئێران نییە

 پرسی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا به تایبەتی له هەلومەرجی ئێستای شەڕ و گەمارۆ توندەکان، یەکێک له بابەته گرنگاکانی سیاسەتی دەرەوەی ئێرانه .

هەندێک لە ڕەوتی دانوستان وەک تاکە ڕێگەی کەمکردنەوەی گوشار و گەڕانەوە بۆ ڕێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان دەڕوانن، بەڵام ئەزموونە مێژووییەکان و بارودۆخی ئێستا نیشان دەدەن کە دانوستانی پێشوەختە لەگەڵ ئەمریکا دەتوانێت بە زیانی بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی ئێران کۆتایی پێبێت.

ئەم ڕاپۆرتە بە پشتبەستن بە ئەزموونە ناوخۆییەکان (وەک بەرجام و دانوستانەکانی شەستەکان)، شیکاری مێژوویی و نێودەوڵەتی و داتای سەربازی و ئابووری، ئەوە نیشان دەدات کە بۆچی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا لەم قۆناغەدا بژاردەیەکی لۆژیکی نییە.

کێشەی ئەمریکا و ئێران ڕەگ و ڕیشەی قووڵ و سروشتی خۆی هەیە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی ئایدیۆلۆژی و پێکهاتەییە. ئەمریکا کێشەی لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران هەیە وەک هێزێکی سەربەخۆ و ئایدۆلۆژی کە هەوڵی گۆڕینی سیستەمی ناوچەیی دەدات.

ئێران نەک هەر دژایەتی بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی ئەمریکا یان سیاسەتی کورتخایەن دەکات، بەڵکوو تەحەدای هەژموونی ئەمریکا لە ناوچەکە و جیهان دەکات.
دانوستان دەبێتە هۆی فشاری زیاتر و ناڕەزایی ناوخۆیی

دانوستانی درێژخایەن بەبێ دەرئەنجامی گرینگ، ئومێدێکی ناڕاست لە کۆمەڵگادا دروست دەکات و ڕۆحی بەرخۆدان کەمدەکاتەوە.

ڕەنگە فشارە ناوخۆییەکان دژی حکومەت زیاتر بێت، چونکە خەڵک چاوەڕێی ئەوە دەکەن دانوستانەکان سوودی بەرجەستەی ئابووری و سیاسی بەرهەم بهێنن.
3- ئەمریکا جێی متمانە نییە

ئەزموونی بەرجام و دانوستانە مێژووییەکانی دیکە دەریدەخات کە ئەمریکا لەڕادەبەدەر لادەرا و جێی متمانە نییە.

دانوستان بۆ ئەمریکا ئامرازێکە بۆ سەپاندنی داواکارییەکان و دروستکردنی وێنەی سەرکەوتن، نەک بە مانای "دانی باج".
ئامرازەکانی دەسەڵاتی ئێران دانوستانیان لەسەر ناکرێت

لە ئێستادا ئێران خاوەنی ئامرازە گرنگەکانی بەرگریکردنە:

1. کۆنترۆڵکردنی گەرووی هورمز و کاریگەری لەسەر بازاڕی وزەی جیهانی.

2. توانای ئەتۆمی کە بریتییە لە 400 کیلۆگرام لە یۆرانیۆمی پیتێنراو بە ڕێژەی 60%.

3. توانای مووشەکی دوور مەودا و ستراتیژی.

4. پشتیوانیی ناوچەیی هاوبەش بۆ گرووپە بەرخۆدانەکان.

دانوستانەکان بە ئامانجی کەمکردنەوەی ئەم توانایانە، سەربەخۆیی و ئاسایشی نەتەوەیی ئێران تێکدەدەن.

ئەم ئامرازانە تاکە پشتیوانی ئێرانن لە بەرامبەر هەڕەشە ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆکانی ئەمریکا و ئیسرائیل. کەمکردنەوە یان ڕاگرتنیان نەک هەر ڕێگریکردن کەمدەکاتەوە، بەڵکوو ئێران لە گۆڕەپانی ناوچەیی و نێودەوڵەتیدا لە پێگەیەکی موزایەدەی لاوازدا دادەنێت.

5- قبووڵکردنی دانوستان لە ژێر هەڕەشەدا شەرعیەتی هەڕەشەی دوژمن زیاد دەکات

هەڕەشەی ئەمریکا و ئیسرائیل، چ سەربازی بێت یان ئابووری، ئامرازێکی فشارە. دانوستان لە ژێر هەڕەشەدا بە واتای متمانەدان بە هەڕەشەکانی دوژمن و زیادکردنی فشارەکانی دواتر.

6. دەرئەنجامە ئابووری و ئەمنییەکانی دانوستانی پێشوەختە

- دەرفەتی ئابووری: گرنگیدان بە حکومەت لەبری بەڕێوەبردنی سەرچاوەکان و گەشەپێدانی ئابووری ناوخۆیی لەسەر دانوستان.

- پشتبەستن بە بەڵێنی دەرەکی: پشتبەستن بە ئەمریکا بۆ کردنەوەی سەروەت و سامانی بلۆکەی، ئێران دەخاتە دۆخێکی لاوازەوە.

- لاوازی بەرامبەر سزاکان: دانوستانەکان بەبێ گەرەنتی پراکتیکی سزاکان درێژتر دەکەنەوە و چڕتر دەکەنەوە.

لە بارودۆخی ئێستادا، ئێران پێویستە سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی ئابووری ناوخۆیی و کەمکردنەوەی وابەستەیی و پەرەپێدانی هاوکاری لەگەڵ وڵاتانی سەربەخۆ بێت، نەک هیوای بەڵێنەکانی ئەمریکا.

7- گەمارۆی دەریایی و بەکارهێنانی وەک ئامرازێک بۆ سەپاندنی داواکاری

یەکێک لەو نیشانە گرنگانەی کە دەرخەری ناکاریگەری دانوستانەکانە لەم بارودۆخەی ئێستادا، بەردەوامبوون یان چڕبوونەوەی فشارە مەیدانیەکانە لە هەمان کاتدا لەگەڵ پلانی دانوستان؛ بە تایبەتی پرسی گەمارۆدان یان سنووردارکردنی هێزی دەریایی.